ايران مديسينال

گياهان دارويي و معطر

بیماری های ذرت دانه ای
ساعت ۱٠:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٤/٧ 

 

به نام خدا

بیماری های ذرت دانه ای

Zea mays

نشانه های پوسیدگی دانه و پژمردگی(باد زدگی) جوانه بر روی ذرت

پوسیدگی دانه و پژمردگی جوانه(چند گونه از قارچ ها):

خاک و  بذر های آلوده به قارچ ها (fungi=fungus) موجب می شوند تا دانه ها بپوسند و جوانه ها(نهال های تخمی) پژمرده گردند.این قارچها می توانند سرمای (oC 55-50) نم و خاکهای با زهکشی کم را تحمل کنند. بروز نشانه های بیماری بستگی به اندازه ی ایستادگی پیدایشی(مقاومت ژنتیکی) دانه، چونی (کیفیت) دانه، ژرفای کاشت و گونه ی خاک دارد. نشانه های بیماری زردی و پژمردگی برگها،  پوسیدگی دانه ها، خفگی خاموش جوانه ها، خم شدن و پلاسیده شدن جوانه ها و پوسیدگی ریشه ها را در بر می گیرد .مهار این بیماری با کاشت دانه های با کیفیت بدون- زیان، کاشت در گرما، نم کاری، قرار دادن کود و آفت کش در فارو ها و ضد عفونی دانه با قارچ کش ها انجام می پذیرد.

Corn Seed Treatments: (ضد عفونی دانه)

Captan

Metalaxyl

Metalaxyl + PCNB

Carboxin

PCNB

Cargoxin + Maneb + Lindane

Corn Nematicides (نماتد کش های ذرت)

Carbofuran

Terbufos

Ethoprop

 October, 1996

 

نشانه های پوسیدگی پایه بر روی ذرت

پوسیدگی ساقه (چند گونه از قارچ ها):

پوسیدگی ساقه  یکی از بیماری های مخرب جهانی ذرت است. به وسیله ی گروهی از قارچ ها و باکتری به وجود می آید و به ساقه  نزدیک به بلوغ حمله می کند. وضعیت مساعد برای پوسیدگی ساقه ی ذرت زمانی است که فصل استرس و فشار به مجموعه،  طول می کشد  همچنین بادزدگی برگ وجود دارد، ابر ناکی زیاد است، تراکم کشت بالا است، خشکی، تگرگ پیش می آید و گیاه دچارکمبود پتاسیم و ازت می باشد. بیشترین میزان این بیماری زمانی پبش می آید که خشکی و گرمای زود رس پیش می آید و گاهی که رطو بت بالا است.  نشانه های بیماری شامل تخریب ساقه و وجود حلقه های بی رنگ و صو رتی در آن می شود.(با جیبرلا خاکستری در پوسیدگی ذغال چوبی). در هیبرید های حساس 10-20% کاهش محصول دیده می شود. ضرر و زیان این بیماری به این خاطر است که خوشه ها خوب پر نمی شوند و در هنگام برداشت ضایعات بالا ست. مبارزه با این بیماری به وسیله کشت دورگه های ایستا در برابر بیماری، تناوب زراعی،  تنظیم پتاسیم و ازت، رعایت اصول بهداشت بذر و مزرعه، کاهش تنش ها همچنین کنترل آفات و ترکم کشت امکان پذیر است.

 

 نشانه های پوسیدگی مغز خوشه بر روی ذرت

پوسیدگی مغز خوشه (چند گونه از قارچ ها):

پوسیدگی مغز خوشه ذرت یکی از بزرگترین مشکلات این گیاه در مناطقی است که دارای بارندگی های پاییزی در زمان برداشت محصول می باشند. نشانه های بیماری شامل مشاهده ی کپک های صورتی فوزاریومی و کپک های سبز مایل به تیره تریکودرما میباشد(عکس 4).این کپک ها ممکن است حاوی مواد سمی باشند.

پرندگان و حشرات به خوشه و ساقه آسیب می رسانند و در همین حال است که بیماری پوسیدگی ساقه در آنجا مستقر می گردد. پوسیدگی ها در خوشه هایی که بالغ شده و به سمت پایین آویزان شده اند کمتر است. بازده کیفی و ارزش غذایی ممکن است کاهش یابد.برای مهار بیماری میتوان از دورگه های مقاوم و زودرس استفاده نمود و محصول را در جایییا رطوبت 15%  انبار کرد.

 

نشانه های سیاهک عمومی ذرت

سیاهک عمومی ذرت (قارچ Ustilago maydis):

همه ی قسمت های گیاه را فرا می گیرد. گال ها با غشایی سفید رنگ پوشیده می شوند. درون این گالها یک توده ی ساه از اسپورها در حال گردش هستند.به زودی  ممکن است عفونت گیاهان کوچک را از میان ببرد ولی این خیلی کم دیده شده است. گالها می توانند به صورت جزعی روی ساقه ها به وجود آیند و روی خوشه نیز می توانند ظاهر شوند یا اینکه ظاهر نشوند. خشکی هوا و درجه حرارت 95-75 درجه فارنهایت برای آنها مطلوب است. همچنین ازت بالا و کود زیادی نیز برای این گالها مفید است. برخورد شن، بارش تگرگ، انجام عملیات زراعی و حشرات سر خرطومی نیز می توانند اثرات بیماری را افزایش دهند. پرهیز از آسیب های مکانیکی، کاشت هیبرید های غیر حساس و استفاده ی بهینه از کود ها می تواند اثرات بیمار را کاهش دهد.

 

نشانه های بیماری سیاهک سر ذرت

سیاهک سر ذرت (قارچ Sporisorium reilianum):

این قارچ در خاک وجود دارد و هم به ذرت و هم به سورگم یا ذرت خوشه ای حمله می کند. بیماری بر روی خوشه و کاکل ذرت پدیدار می گردد. عفونت کاکل ذرت ممکن است به واسطه ی اسپای هلتها یا توده ی سیاهی از  اسپورها ب وجود آید. این سیاهک دوده مانند شبیه به قطره های ریز اشک می باشد و بر وی چوب ذرت و دروت مغز آن نیز مشاهده می شود. معمولا اگر این بیماری به کاکل ذرت سرایت کند، تمام خوشه را در بر می گیرد. کنترل این بیماری توسط کاشت گونه های مقاوم و کاشت متناوب گونه های مختلف انجام پذیر است.

 

نشانه های بیماری شکاف سر ذرت

شکاف سر ذرت (قارچ Sclerophthora macrospora):

نشانه های این بیماری در زمان های گوناگون ابتلا و درجات ابتلا به آن در گیاه متفاوت است. اولین نشانه ی بیماری لوله ای شدن بیش از اندازه ی جوانه ها و پیچ خوردن نک برگ ها است. کاکلها آنقدر رشد می کنند تا زمانی که انبوهی از برگ ها باقی بماند و به همین جهت شکافی بر روی بلال به وجود می آید.  ممکن است برگ ها کوچک مانده و دارای نوارهای زرد رنگی بشوند. عامل دیگر این است که گلها قبل از اینکه گیاه برسد 4 تا 5 برگی می باشند. در مساحت های کوچک معمولا ضرر و زیان کمتر است. پرهیز از کاشت در مناطق مرطوب با زهکشی کم می تواند در کنترل آن موثر باشد.

 

نشانه های بیماری کپک کرکی ذرت خوشه ای

کپک کرکی ذرت خوشه ای (قارچ Peronoscherospora sorghi):

نشانه های بیماری کوچک ماندگی گیاه و به وجود آمدن لکه های سفید بر روی برگ است. این بیماری سیستمیک است.گیاه آلوده باریک و با برگهایی ایستاده دیده می شود. گیاه انبوهی کاکل تولید می کند و کرک های سفیدی بر روی برگ رشد می کند. کاشت گیاهان متحمل علائم را نشان می دهد ولی گیاه بذر تولید می کند. برخی واریته ها علائم طولانی تری را نشان می دهند و تنک شده و زرد می شوند. هاگ ها می توانند از گیاهی به گیاه دیگر انتقال یابند. بقیه هاگها برای 4 سال در خاک باقی می مانند.مهار با  استفاده از دورگه های مقاوم و ضد عفونی بذر با قارچ کش های سیستمیک.

 

نشانه های بیماری لکه قهوه ای ذرت

لکه قهوه ای ذرت (قارچ Physoderma maydis):

این بیماری یک مشکل جدی نمی باشد. نشانه های این بیماری کوچک، گرد، لکه های زرد روی برگ و غلاف آن  و از روی بند ها تا سرتاسر برگ را فرا می گیرد. بر روی برگها زخم هایی قهوه ای رنگ و ترکیبات جوشی شکل ایجاد می شود. بافت برگهای بیمار از هم می پاشد و اسپور های قهوه ای آزاد می کند. ساقه ها شکسته و خم می شوند.

 

نشانه های بیماری زنگ معمولی ذرت

زنگ معمولی ذرت (قارچ Puccinia sorghi):

قارچ بر روی نسوج برگ جوانه می زند و به شکل دایره یا بیضی رشد کرده و شبیه به جوشهایی با رنگ سبز مایل به قهوه ای با اسپور های قهوه ای در می آید.این اسپور ها سرانجام به رنگ سیاه در می آیند. این زنگها سرما و رطوبت بالا را می پسندند. به طور کلی بافتهای پیر پایدار ترند. اشکال بیشماری از این قارچ وجود دارد. کنترل این بیماری با کاشت دورگه هایی که به زنگ تدریجی مقاوم هستند انجام می گیرد. قارچ کش ها معمولا کاربرد کمی دارند. درجه حرارت بالای تابستان این بیماری را کاهش می دهد.

 

نشانه های بیماری زنگ جنوبی ذرت

زنگ جنوبی ذرت (قارچ Puccinia polysora):

این زنگ نسبت به زنگ معمولی مخرب تر است و سریع در برگها گسترش می یابد، ولی در کناره های دریا  و در  خط ساحلی به دور ازشمال دیده می شود. جوشهای آن معمولا کوچک، گرد، و نارنجی رنگ تر از زنگ معمولی است. جوش های آن ریختی را بر روی برگ ایجاد می کند که برگ را زرد کرده و می خشکاند. زمانی که بیماری زیاد باشد محصول به واسطه ی کاهش پر کردن خوشه کاهش میابد. بر خلاف زنگ معمولی، این زنگ دمای بالا را می پسندد. هیبرید ها ی گوناگون  استعداد های مختلفی برای گرفتن این بیماری دارند. باید دورگه های مقاوم کشت گردند. کنترل شیمیایی با استفاده از قارچ کش های گرو ورز و مانکوزب امکان پذیر است.

 

نشانه های بیماری برگ باد بزنی جنوبی ذرت

برگ باد بزنی  جنوبی ذرت (قارچ Bipolaris maydis):

برای سالها بیماری خفیف و بدون زیان اقتصادی برای ذرت بود. در سال 1970در تگزاس یک نژاد بدخیم T آن بر روی ذرت دیده شد که باعث نر عقیمی سیتو پلاسمی می شد. خسارت بسیار شدید بود. گیاهان به شکل دو کی شکل می پیچیدند و زرد و سبز می شدند. نوار های عرضی سیاه، قرمز مایل به قهوه بر روی برگ، پایه ی برگ و ساقه به وجود می آید. چوب خوشه ها پوسیده می شوند و خوشه ها می ریزند. قارچ زمستان را بر روی بذر ذرت می گذراند. باد و باران اسپور ها را به سرعت در جا های مناسب پخش می کنند، در چرخه ای 72 ساعته.کنترل با استفاده از هیبرید های مقوم و ضد عفونی بذر.

 

نشانه های بیماری نماتد ذرت

نماتد ذرت:

این نماتد به طور کلی بازده ریشه ها را کاهش می دهد، در پی آن گیاه زرد شده و محصول کاهش میابد. بیش از40 نوع از آنها بر روی ذرت وجود دارند. عمده تاثیر آن بر روی ذرت این است که رمقی برای آن باقی نمی گذارد و رنگ ریشه ها سیاه می شود. از گیاهان بدون انگل و ضد عفونی کننده های شیمیایی زمین استفاده کنید.

 

نشانه های بیماری برگ باد بزنی شمالی ذرت

برگ باد بزنی شمالی ذرت(قارچ  Exserolilium turcicum):

بیضی های برنزه و طولانی بر روی برگهای پایینی و پیر پدیدار می گردد.کم کم به سمت بالای گیاه پیش میرود و علائمی شبیه به سرمازدگی یا خشکی بروی برگ باقی می گذارد. نشانه ها بر روی غلاف خوشه ها دیده می شود ولی به خوشه ها آسیب نمی رسد. در گیاهان مقاوم نشانه ها با حاشیه هایی زرد دیده می شوند. زمستان را بر روی برگ، غلاف خوشه و دیگر باقیمانده های گیاه می گذراند. در هوای مرطوب اسپور های سیاه درون نوارها ساخته شده و به صورت نوار های باد کرده و متورم مشاهده می شوند. معمولا در داخل و بین نوارها نیز گسترش میابد. دمای معتدل و شبنم زیاد و بارندگی های مکرر برای این قارچ مفید است. بیشترین باخت زمانی رخ می دهد که بیماری به مرحله ابریشمی  می رسد. کمترین آسیب 6 هفته پس از مشاهده میسلیوم ها به گیاه می رسد. کاشت گیاهان مقاوم در کنترل بیماری موثر است. از قارچ کشها استفاده کنید. 18 نوع از این ترکیبات از گذشته در دسترس هستند.

 

نشانه های بیماری کوتولگی ویروسی ذرت(موزائیک)

کوتولگی ویروسی ذرت(ویروسmaize dwarf mosaic virus (MDMV)   ):

این ویروسی خیلی معمولی در تگزاس است که بیشترین آسیب را به ذرت می رساند. برگها لکه های روشن مایل به سبز تیره و یا رگه های باریک  موزائیکی شکل دارند. گیاه از رشد باز می ماند،جوانه ها بیش از حد، با خوشه هایی رها شده در هوا و بدون بذر. خیلی زود عفونت به ریشه ها کشیده شده و ساقه پوسیده و می میرد. ویروس به صورت مکانیکی و توسط 12 گونه از شته ها گسترش می یابد.نشانه ها پس از 30 روز به ناگاه دیده می شوند. بسیاری از علفهای وحشی و زراعت ها می توانند از  میزبانان این  ویروس ها (MDMV) به شمار آیند. علف جانسون به صورت منبع اصلی زمستان گذرانی ویروس شناخته شده است. از هیبرید های مقاوم استفاده کنید و علف جانسون را ریشه کن کنید.

 

نشانه های بیماری برگ باد بزنی باکتریایی ذرت

برگ باد بزنی باکتریایی ذرت(باکتری  Erwinia Stewartii):

به این بیماری همچنین پلاسیدگی باکتریای استوارتز، برگ باد بزنی استوارتز و باکتری بلال  هم می گویند و ندرتا در تگزاس دیده می شود. در برگ ها خط های کمرنگ سبز و زرد با حاشیه نا منظم و در راستای رگ برگ ها دیده می شود. این لکه ها خشک و قهوه ای می شوند. گیاه محصولی نارس و سفید با کاکل های مرده تولید می کند. در آلودگی شدید گودال هایی در قسمت های پایینی ساقه دیده می شود و نشانه این است که باکتری ها از راه سامانه آوندی گیاه به مغز ساقه راه یافته اند. همچنین حشراتی چون سوسک های ککی، کرم های سیمی شکل و کرم های ریشه گیاه را می جوند و ممکن است باکتری ها توسط سوس کها انتقال یابند. در میان ذرت ها بیشترین مقاومت به این بیماری مر بوط به ذرت شیرین می باشد. مهار این بیماری از طریق کشت گیاهان دورگه ی پایدار و کنترل حشرات جونده امکان پذیر است.

 

منبع: http://plantpathology.tamu.edu/zea mays

مترجم:حمید حاصلی

 


کلمات کلیدی: بیماری ، کشاورزی ، ذرت ، گیاهان علفی